Tín chỉ carbon là gì? Mua bán chứng chỉ carbon ở Việt Nam

Tín chỉ Carbon là gì?
Tín chỉ carbon (chứng chỉ carbon) là chứng nhận mang tính thương mại, thể hiện quyền sở hữu về lượng khí CO₂ hoặc các loại khí nhà kính khác. Chúng được chuyển đổi sang CO₂ (Carbon dioxide) tương đương, một tín chỉ carbon sẽ có giá trị bằng một tấn khí CO₂ và ngược lại.

Trong đó, bên bán là bên có khả năng giảm hoặc tăng hấp thụ carbon so với mức tham chiếu. Mỗi tín chỉ carbon tương ứng với một tấn khí CO₂ hoặc lượng khí nhà kính quy đổi tương đương sang CO₂ đã được ngăn chặn hoặc loại bỏ, đơn vị là CO_2tđ trong tiếng Việt, hoặc CO_2eq trong tiếng Anh.

Đồ họa: TVE

Lưu ý, để tính được tín chỉ carbon thì cần có mức tham chiếu. Đây là lượng phát thải khí nhà kính ước tính sẽ xảy ra nếu không có hoạt động giảm phát thải hoặc hấp thụ carbon nào được thực hiện, tức "kịch bản thông thường".

Ví dụ, mức tham chiếu của một dự án trồng rừng có thể là lượng CO₂ sẽ được thải ra nếu khu đất đó không được trồng rừng mà vẫn tiếp tục bị chặt phá hoặc sử dụng cho các mục đích khác gây ra phát thải.

Lượng CO₂ mà cây cối mới trồng có thể hấp thụ so với kịch bản này sẽ được coi là lượng tăng hấp thụ carbon so với mức tham chiếu. Phần tăng này được bao nhiêu tấn thì quy đổi ra bao nhiêu tín chỉ carbon. 

Tín chỉ carbon mang lại lợi ích gì?
Trong bối cảnh ngày nay, việc hiểu rõ về ảnh hưởng của tín chỉ Carbon là một cơ hội chiến lược cho doanh nghiệp. Những lợi ích to lớn mà tín chỉ carbon mang lại:

• Bảo vệ môi trường: Đóng vai trò quan trọng trong việc giảm lượng khí nhà kính, đồng thời đóng góp tích cực vào nỗ lực chung của cộng đồng quốc tế trong việc giảm biến đổi khí hậu.
• Thúc đẩy hành vi bền vững: Tích hợp tín chỉ carbon vào chiến lược, thể hiện cam kết và tăng cường thực hiện các biện pháp giảm khí nhà kính để đạt hoặc duy trì.
• Tạo ra giá trị thương hiệu: Cơ hội để doanh nghiệp xây dựng giá trị thương hiệu khi mà người tiêu dùng đánh giá cao các sản phẩm và dịch vụ có tác động tích cực đối với môi trường.

Tiềm năng của thị trường tín chỉ carbon ở Việt Nam
Việt Nam sở hữu lợi thế lớn nhờ 3/4 diện tích là đất rừng cùng nhiều nguồn tài nguyên tự nhiên, tạo điều kiện thuận lợi để phát triển thị trường tín chỉ carbon. Đây là cơ hội giúp Việt Nam không chỉ góp phần vào mục tiêu giảm phát thải toàn cầu mà còn tham gia vào chuỗi giá trị kinh tế xanh.

Sàn giao dịch tín chỉ carbon
Khoản 12 Điều 3 Nghị định 06/2022/NĐ-CP quy định về sàn giao dịch tín chỉ carbon là trung tâm xử lý giao dịch mua – bán tín chỉ carbon, hạn ngạch phát thải khí nhà kính, đấu giá, vay/mượn, nộp trả hoặc chuyển giao hạn ngạch phát thải khí nhà kính.

Lãnh đạo Công ty CP sàn giao dịch carbon ASEAN đang trình bày về quy trình hoạt động của sàn.

Điều 17 của Nghị định số 06/2022/NĐ-CP đã đề ra kế hoạch cho lộ trình phát triển của sàn giao dịch tín chỉ CO₂. Theo đó, sàn giao dịch này dự kiến sẽ bắt đầu hoạt động vào năm 2028.

Mục tiêu chính của sàn giao dịch tín chỉ carbon là:

• Kiểm soát lượng phát thải thông qua cơ chế thị trường.
• Khuyến khích doanh nghiệp giảm khí thải bằng cách tạo động lực kinh tế.
• Thúc đẩy các dự án giảm phát thải và bảo vệ môi trường.

Cơ sở pháp lý của việc phát triển thị trường tín chỉ CO₂

Theo Luật Bảo vệ Môi trường
Vào tháng 11 năm 2020, Luật Bảo vệ Môi trường đã trải qua sửa đổi đáng chú ý, đưa ra quy định mới về tổ chức và phát triển thị trường carbon nội địa (Điều 139 Luật Bảo vệ môi trường số 72/2020/QH14). Trong đó, Bộ Tài nguyên và Môi trường được giao nhiệm vụ quan trọng là thiết lập tổng hạn ngạch cho Hệ thống Giao dịch Phát thải (ETS) của Việt Nam và xác định phương pháp phân bổ hạn ngạch.

Theo Nghị định số 06/2022/NĐ-CP
Vào ngày 07/01/2022, Chính phủ tiếp tục ban hành Nghị định số 06/2022/NĐ-CP nhằm giảm nhẹ phát thải khí nhà kính và bảo vệ tầng ô-zôn. Trong nghị định này, được quy định chi tiết về Điều 91 liên quan đến giảm phát thải khí nhà kính và Điều 139 liên quan đến hình thành và phát triển thị trường carbon, như đã quy định trong Luật Bảo vệ Môi trường năm 2020. 

Theo Quyết định 01/2022/QĐ-TTg 
Vào ngày 18/01/2022, Chính phủ đã ban hành Quyết định số 01/2022/QĐ-TTg để quy định danh mục các lĩnh vực và cơ sở phải tiến hành kiểm kê khí nhà kính (KNK). Trong đó có 1.912 cơ sở dự kiến sẽ tham gia vào thị trường carbon trong nước. Tiếp theo, vào ngày 15/11/2022, Thông tư số 17/2022/TT-BTNMT được ban hành để quy định các kỹ thuật giảm nhẹ phát thải KNK.

Hiện nay có nhiều cách thức để sở hữu, từ việc tham gia vào các dự án bảo vệ rừng đến việc áp dụng các quy trình sản xuất tuần hoàn hay sử dụng năng lượng tái tạo. Ngoài ra, các đơn vị có thể mua tín chỉ carbon trên sàn giao dịch uy tín. Doanh nghiệp cần đăng ký và xác nhận chứng chỉ carbon theo quy định của chương trình thị trường tương ứng. 

Những hình thức này không chỉ giúp giảm thiểu lượng khí thải mà còn mở ra cơ hội tham gia vào thị trường carbon. Từ đó tạo ra cơ hội cho việc kinh doanh và đồng thời đóng góp vào nhiệm vụ bảo vệ môi trường.

Nguồn: Internet